Tết Nguyên Tiêu là gì? Tết Nguyên Tiêu 2027 ngày nào?

Tết Nguyên Tiêu là ngày nào?

Tết Nguyên Tiêu là ngày rằm tháng Giêng, tức 15/1 âm lịch — đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới. Dân gian có câu "Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng", nên đây là một trong những ngày rằm quan trọng nhất trong năm.

Ngày dương lịch của rằm tháng Giêng thay đổi theo năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng 2 đến đầu tháng 3 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu (rằm tháng Giêng) bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ trăng và tục lệ Phật giáo cầu an đầu năm, phổ biến trong cộng đồng người Hoa và người Việt.

Tết Nguyên Tiêu (15/1 âm lịch) có nghĩa là 'đêm rằm đầu tiên của năm mới' — 'Nguyên' là đầu, 'Tiêu' là đêm. Đây là ngày rằm lớn đầu tiên sau Tết Nguyên Đán, có nguồn gốc từ tín ngưỡng thờ trăng cổ xưa của cư dân nông nghiệp Đông Á.

Trong văn hóa Trung Hoa, Nguyên Tiêu còn gọi là Tết Thượng Nguyên, gắn với lễ hội đèn lồng (Lantern Festival) rất được coi trọng, có lịch sử hơn 2000 năm từ thời nhà Hán, ban đầu là dịp tế lễ Thái Ất — vị thần cai quản vũ trụ.

Tại Việt Nam, Nguyên Tiêu được cộng đồng người Hoa (đặc biệt ở khu vực Chợ Lớn, TP.HCM) tổ chức trọng thể với các lễ hội đường phố, múa lân, thả đèn hoa đăng. Đồng thời, đây cũng là ngày rằm quan trọng với Phật tử Việt Nam, thường đi chùa lễ Phật, cầu an đầu năm với quan niệm 'lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng'.

Ý nghĩa Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu mang ý nghĩa cầu an, cầu may cho cả năm mới và là dịp lễ Phật quan trọng theo quan niệm dân gian Việt Nam.

Rằm tháng Giêng được xem là một trong những ngày rằm linh thiêng nhất năm, mang ý nghĩa khởi đầu trọn vẹn — nếu ngày này thành tâm lễ Phật, cầu an thì cả năm sẽ được bình an, may mắn theo quan niệm dân gian truyền miệng 'Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'.

Đây cũng là dịp để mọi người cầu mong sức khỏe, tài lộc, giải trừ vận hạn đầu năm, đặc biệt phổ biến tục dâng sao giải hạn tại các chùa vào dịp này đối với những ai có sao xấu chiếu mệnh trong năm.

Với cộng đồng người Hoa, Nguyên Tiêu còn là dịp đoàn viên, kết thúc trọn vẹn chuỗi ngày Tết, thể hiện qua các lễ hội đèn lồng rực rỡ, tượng trưng cho ánh sáng xua tan bóng tối, đón chào một năm mới hanh thông.

Tết Nguyên Tiêu 2027 rơi vào ngày nào?

Tết Nguyên Tiêu 2027 (15/1/2027 âm lịch) rơi vào Thứ 2, ngày 22/02/2027 dương lịch, còn 142 ngày nữa tính từ hôm nay. Xem chi tiết Tết Nguyên Tiêu 2027: giờ hoàng đạo, lịch âm ngày đó ›

1. Tết Nguyên Tiêu 202603/03/2026 · Thứ 3 · 15/1/2026 âm lịch
2. Tết Nguyên Tiêu 202722/02/2027 · Thứ 2 · 15/1/2027 âm lịch

Bảng hiển thị 2026–2027; ngày dương được quy đổi từ âm lịch theo múi giờ Việt Nam.

Phong tục Tết Nguyên Tiêu ở Việt Nam

Phong tục Nguyên Tiêu gồm đi chùa lễ Phật, dâng sao giải hạn, thả đèn hoa đăng và ăn chè trôi nước cầu may đầu năm.

Vào ngày rằm tháng Giêng, người Việt thường đi chùa từ sáng sớm để lễ Phật, cầu bình an cho cả năm. Nhiều người còn làm lễ dâng sao giải hạn tại chùa nếu năm đó có sao xấu (như La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch) chiếu mệnh.

Tục ăn chè trôi nước (bánh trôi) vào ngày này cũng phổ biến, với ý nghĩa cầu mong mọi việc trong năm được trôi chảy, suôn sẻ. Nhiều gia đình chuẩn bị mâm cỗ cúng gia tiên tương tự các ngày rằm khác nhưng thịnh soạn hơn.

Tại khu vực có đông người Hoa sinh sống (như Chợ Lớn, TP.HCM), lễ hội Nguyên Tiêu được tổ chức rất náo nhiệt với diễu hành đường phố, múa lân sư rồng, thả đèn hoa đăng và các gian hàng ẩm thực truyền thống, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Mâm cúng Tết Nguyên Tiêu gồm những gì?

Mâm cúng Nguyên Tiêu có thể là mâm chay hoặc mặn tùy gia đình, thường có chè trôi nước, xôi gấc, hoa quả và hương đăng.

Mâm cúng rằm tháng Giêng thường thịnh soạn hơn các rằm thường trong năm vì tính chất mở đầu năm mới. Nhiều gia đình chuẩn bị mâm cỗ chay với xôi, chè trôi nước, đậu phụ, rau củ nếu theo tín ngưỡng Phật giáo.

Với mâm mặn, các món phổ biến gồm xôi gấc (màu đỏ may mắn), gà luộc, giò chả, canh măng — tương tự mâm cỗ ngày Tết thu nhỏ. Chè trôi nước là món đặc trưng nhất, mang ý nghĩa cầu mong mọi sự hanh thông, trôi chảy.

Ngoài đồ ăn, mâm cúng còn có hương, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa huệ), trầu cau, rượu, trà, nước và tiền vàng mã tùy theo phong tục từng gia đình, vùng miền.

Văn khấn Tết Nguyên Tiêu

Văn khấn Nguyên Tiêu là bài khấn rằm tháng Giêng tại nhà hoặc tại chùa, cầu an, giải hạn và tưởng nhớ gia tiên đầu năm mới.

Văn khấn Tết Nguyên Tiêu tại gia tương tự văn khấn rằm hàng tháng nhưng có ý nghĩa đặc biệt vì là rằm đầu tiên của năm mới. Gia chủ thắp hương bàn thờ gia tiên, thần linh, đọc văn khấn nêu rõ ngày tháng, xin cầu an cho cả năm.

Nếu đi lễ chùa, phật tử thường đọc văn khấn cầu an, có thể kết hợp văn khấn dâng sao giải hạn nếu tham gia nghi lễ này tại chùa. Nội dung khấn thường có phần quy y Tam Bảo, cầu nguyện bình an, tiêu trừ nghiệp chướng.

Dù khấn tại nhà hay tại chùa, điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành tâm, hướng thiện khi thực hiện nghi lễ đầu năm này.

Nên cúng Tết Nguyên Tiêu vào giờ nào?

Có thể cúng rằm tháng Giêng vào ngày 14 hoặc ngày 15 âm lịch. Nhiều gia đình cúng buổi sáng hoặc buổi trưa ngày 15; có nơi cúng vào buổi tối khi trăng lên.

Nên hoàn tất lễ trước giờ Tý (23h) đêm 15. Gia đình đi chùa dâng sao giải hạn thường đi trong khoảng mùng 8 đến rằm tháng Giêng.

Những điều nên và không nên làm

Nên làm

• Cúng gia tiên, Thần linh tại nhà với mâm cỗ chay hoặc mặn tùy phong tục gia đình.
• Đi lễ chùa cầu an đầu năm, giữ trật tự và ăn mặc kín đáo.
• Phóng sinh, làm việc thiện tùy khả năng.
• Chuẩn bị lễ vật vừa đủ, tránh mua sắm quá mức chỉ để cúng.

Không nên làm

Rằm tháng Giêng dân gian kiêng để bàn thờ lạnh hương, kiêng cãi vã và nên hoàn thành việc cúng lễ trước giờ Ngọ (12h trưa) ngày rằm.

Vào ngày rằm tháng Giêng, nhiều gia đình lưu ý nên hoàn thành lễ cúng trước 12h trưa vì quan niệm đây là thời điểm 'thần Phật giáng lâm chứng giám' tốt nhất, sau giờ Ngọ thì ý nghĩa cầu an sẽ giảm đi phần linh nghiệm.

Kiêng để bàn thờ nguội lạnh, thiếu hương khói trong ngày rằm quan trọng này; nên thắp hương liên tục và giữ không gian thờ cúng sạch sẽ, trang nghiêm suốt cả ngày.

Cũng như các ngày rằm khác, dân gian khuyên nên giữ tâm trạng vui vẻ, tránh cãi vã, xung đột trong ngày rằm tháng Giêng để không ảnh hưởng đến vận khí cả năm, đồng thời nên làm việc thiện, phóng sinh để tích đức đầu năm.