Tết Ông Công Ông Táo là ngày nào?
Tết Ông Công Ông Táo là ngày 23 tháng Chạp âm lịch, tức 23/12 âm lịch — khoảng một tuần trước Tết Nguyên Đán. Theo tín ngưỡng dân gian, đây là ngày Táo Quân về chầu trời báo cáo việc trong nhà suốt một năm.
Ngày dương lịch của 23 tháng Chạp thay đổi theo năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng 1 đến đầu tháng 2 dương lịch.
Tết Ông Công Ông Táo (hay lễ cúng Táo Quân) diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch. Đây là nghi lễ tiễn Táo Quân (thần bếp) về Thiên Đình để trình báo Ngọc Hoàng về mọi việc của gia đình trong năm qua.
Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, mỗi gia đình có 3 vị Táo Quân: Táo ông và 2 Táo bà. Họ trông coi mọi việc trong nhà và hàng năm lên thiên đình báo cáo công tội của gia đình.
Tóm tắt phong tục cúng Ông Công Ông Táo
- Mua cá chép sống (3 con) về cúng rồi thả ra sông
- Bày mâm cúng: xôi, gà, giò, canh, hương hoa
- Đốt vàng mã, áo mũ cho Táo Quân
- Dọn dẹp bếp núc sạch sẽ trước khi cúng
- Cúng xong thả cá chép ra sông/hồ
Nguồn gốc Tết Ông Công Ông Táo
Tết Ông Công Ông Táo (23 tháng Chạp) bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ thần bếp, gắn với sự tích 'hai ông một bà' trong văn hóa dân gian Việt Nam.
Tết Ông Công Ông Táo có nguồn gốc từ tín ngưỡng thờ Táo Quân — vị thần cai quản bếp núc, trông coi mọi việc trong gia đình để cuối năm về trời báo cáo Ngọc Hoàng. Tín ngưỡng này có ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa nhưng đã được Việt hóa với sự tích riêng biệt.
Truyền thuyết dân gian Việt Nam kể về 'hai ông một bà': Trọng Cao và vợ là Thị Nhi lấy nhau nhưng không có con nên sinh chuyện, Thị Nhi bỏ đi lấy Phạm Lang. Trọng Cao ân hận đi tìm vợ, tình cờ gặp lại nhưng Phạm Lang về nên Thị Nhi giấu chồng cũ trong đống rơm. Phạm Lang đốt rơm lấy tro bón ruộng khiến Trọng Cao chết cháy, Thị Nhi thương xót nhảy vào lửa chết theo, Phạm Lang cũng nhảy vào cứu vợ mà chết.
Ngọc Hoàng cảm động trước tình nghĩa của ba người nên phong cả ba làm Táo Quân, cai quản việc bếp núc, nhà cửa của trần gian. Từ đó ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo Quân cưỡi cá chép về trời báo cáo việc gia chủ trong năm để Ngọc Hoàng luận công tội.
Ý nghĩa Tết Ông Công Ông Táo
Tết Ông Công Ông Táo mang ý nghĩa tổng kết một năm, tiễn Táo Quân về trời báo cáo và cầu mong năm mới ấm no, hạnh phúc.
Tết Ông Công Ông Táo đánh dấu thời điểm bắt đầu không khí Tết Nguyên Đán, là dịp để mỗi gia đình nhìn lại một năm đã qua trước khi Táo Quân lên chầu trời báo cáo với Ngọc Hoàng về mọi việc tốt xấu trong nhà.
Nghi lễ này thể hiện niềm tin của người Việt vào sự công minh của thần linh, đồng thời nhắc nhở các thành viên trong gia đình sống tốt, hòa thuận trong suốt cả năm vì luôn có Táo Quân 'giám sát' và ghi nhận.
Đây cũng là dịp các gia đình dọn dẹp nhà cửa, đặc biệt là khu vực bếp — nơi thờ Táo Quân, chuẩn bị đón năm mới sạch sẽ, tinh tươm, đồng thời cầu mong Táo Quân sẽ 'nói tốt' về gia đình mình trước Ngọc Hoàng để năm mới được ấm no, may mắn.
Tết Ông Công Ông Táo 2027 rơi vào ngày nào?
Tết Ông Công Ông Táo 2027 (23/12/2026 âm âm lịch) rơi vào Thứ 6, ngày 29/01/2027 dương lịch, còn 118 ngày nữa tính từ hôm nay. Xem chi tiết Tết Ông Công Ông Táo 2027: giờ hoàng đạo, lịch âm ngày đó ›
- Tết Ông Công Ông Táo 202609/02/2026 · Thứ 2 · 23/12/2025 âm âm lịch
- Tết Ông Công Ông Táo 202729/01/2027 · Thứ 6 · 23/12/2026 âm âm lịch
Bảng hiển thị 2026–2027; ngày dương được quy đổi từ âm lịch theo múi giờ Việt Nam.
Phong tục Tết Ông Công Ông Táo ở Việt Nam
Phong tục Ông Công Ông Táo gồm dọn bếp, cúng mũ áo cá chép và thả cá chép ra sông hồ để tiễn Táo Quân về trời.
Trước ngày 23 tháng Chạp, các gia đình thường dọn dẹp sạch sẽ khu vực bếp núc, bàn thờ Táo Quân. Vào ngày lễ chính, gia đình chuẩn bị mâm cúng gồm mũ áo Táo Quân bằng giấy, cá chép (sống hoặc giấy) và các lễ vật khác.
Sau khi cúng xong (thường trước giờ Ngọ — 12h trưa ngày 23), gia đình mang cá chép sống ra sông, hồ, ao gần nhà để phóng sinh — theo quan niệm cá chép sẽ hóa rồng, đưa Táo Quân bay về trời. Đây cũng là hành động phóng sinh mang ý nghĩa tích đức.
Mũ áo giấy sau khi cúng được đem hóa (đốt) cùng vàng mã, tượng trưng cho việc tiễn Táo Quân lên đường chầu trời. Nhiều gia đình cũng nhân dịp này bắt đầu dọn dẹp toàn bộ nhà cửa để chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán.
Mâm cúng Tết Ông Công Ông Táo gồm những gì?
Mâm cúng Ông Công Ông Táo gồm mũ áo Táo Quân, cá chép, xôi gà hoặc mâm chay, hương hoa và tiền vàng mã.
Văn khấn Tết Ông Công Ông Táo
Văn khấn Ông Công Ông Táo đọc khi cúng tiễn Táo Quân về trời, cần hoàn thành trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.
Văn khấn Tết Ông Công Ông Táo được đọc khi gia chủ bày mâm cúng tiễn Táo Quân, thường thực hiện vào sáng hoặc trước giờ Ngọ (12h trưa) ngày 23 tháng Chạp — vì theo quan niệm dân gian, sau giờ này Táo Quân đã lên đường về trời.
Nội dung văn khấn nêu rõ ngày tháng, họ tên gia chủ, địa chỉ, kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân, xin tiễn Ngài về chầu Ngọc Hoàng Thượng Đế, báo cáo việc gia đình trong năm qua.
Bài khấn cũng thể hiện mong muốn Táo Quân tấu trình những điều tốt đẹp, phù hộ độ trì cho gia đình năm mới an khang, thịnh vượng, mọi sự hanh thông.
Xem nguyên văn bài khấn Tết Ông Công Ông Táo (có nút sao chép) ›
Nên cúng Tết Ông Công Ông Táo vào giờ nào?
Theo quan niệm phổ biến, Táo Quân lên đường vào giờ Ngọ (11h–13h) ngày 23 tháng Chạp, nên lễ cúng nên làm xong trước 12h trưa ngày 23.
Gia đình bận có thể cúng sớm từ ngày 20–22 tháng Chạp, nhưng không nên cúng sau ngày 23. Sau khi cúng, đợi hương tàn thì hóa vàng mã và mang cá chép đi phóng sinh ở ao, hồ, sông sạch.
Những điều nên và không nên làm
Nên làm
- Lau dọn bếp và bàn thờ ông Táo sạch sẽ trước khi cúng.
- Chuẩn bị cá chép sống (thả trong chậu nước) để phóng sinh sau lễ.
- Thả cá ở nơi nước sạch, thả nhẹ tay; không ném cả túi nilon xuống nước.
- Sau lễ có thể dọn dẹp, bao sái bàn thờ gia tiên để chuẩn bị đón Tết.
Không nên làm
Ngày cúng ông Táo kiêng cúng sau 12h trưa 23 tháng Chạp, kiêng ném cá chép từ trên cao và kiêng cầu xin tài lộc cá nhân trong bài khấn.
Điều kiêng kỵ quan trọng nhất là không cúng ông Táo sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp, vì theo quan niệm dân gian đây là thời điểm Táo Quân đã phải có mặt trên thiên đình để báo cáo, cúng muộn được xem là không kịp thời gian.
Khi phóng sinh cá chép, kiêng đứng trên cao ném cá xuống nước vì dễ làm cá chết, mất đi ý nghĩa phóng sinh; nên thả nhẹ nhàng từ sát mặt nước. Cũng kiêng thả cá cùng túi nilon hoặc đồ cúng khác xuống sông hồ gây ô nhiễm.
Về nội dung khấn, theo quan niệm truyền thống nên tránh cầu xin tài lộc, tiền bạc cho riêng mình mà nên tập trung vào lời cảm tạ và cầu mong gia đạo bình an nói chung — thể hiện sự khiêm nhường trước thần linh.