Tết Nguyên Đán là gì? Tết Nguyên Đán 2027 ngày nào?

Tết Nguyên Đán là ngày nào?

Tết Nguyên Đán bắt đầu từ ngày mùng 1 tháng Giêng âm lịch, là ngày đầu tiên của năm âm lịch mới. Vì tính theo lịch âm nên ngày dương lịch thay đổi mỗi năm, thường rơi vào khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch.

Dịp Tết thực tế kéo dài hơn một ngày: từ 23 tháng Chạp (tiễn Ông Công Ông Táo), tất niên chiều 30 (hoặc 29 nếu tháng Chạp thiếu), giao thừa, rồi mùng 1, mùng 2, mùng 3 và lễ hóa vàng. Lịch nghỉ Tết của người lao động do Nhà nước công bố hằng năm.

Nguồn gốc Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán bắt nguồn từ nền văn minh nông nghiệp lúa nước, đánh dấu thời khắc kết thúc mùa đông giá lạnh và chào đón mùa xuân, mùa vụ mới.

Tết Nguyên Đán (Tết Cả, Tết Ta) là lễ hội cổ truyền lâu đời nhất của người Việt, có nguồn gốc gắn liền với nền văn minh nông nghiệp lúa nước vùng Đông Á. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, Tết ra đời từ nhu cầu của người nông dân xưa: sau một năm lao động vất vả, họ dành thời gian nghỉ ngơi, tạ ơn trời đất, tổ tiên đã phù hộ mùa màng, đồng thời cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa.

Chữ 'Nguyên' nghĩa là bắt đầu, 'Đán' nghĩa là buổi sáng sớm — Nguyên Đán tức là buổi sáng đầu tiên của năm mới. Tết được tính theo âm lịch (lịch Mặt Trăng) chứ không theo dương lịch, vì âm lịch gắn chặt với chu kỳ thời tiết, mùa vụ nông nghiệp truyền thống.

Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc Tết Việt: một số cho rằng Tết ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa cổ đại; nhưng nhiều nhà nghiên cứu như GS. Trần Quốc Vượng lại khẳng định Tết Việt có gốc rễ bản địa riêng biệt, tồn tại từ thời Hùng Vương với các phong tục đặc trưng như bánh chưng bánh dày — không hề có trong văn hóa Tết Trung Hoa.

Qua hàng nghìn năm, Tết Nguyên Đán đã trở thành dịp lễ quan trọng nhất trong năm, không chỉ với người Việt trong nước mà cả cộng đồng người Việt ở nước ngoài, là biểu tượng của sự đoàn viên, khởi đầu mới và niềm hy vọng.

Ý nghĩa Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán là dịp sum họp gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và khởi đầu một năm mới với hy vọng an khang, thịnh vượng.

Tết Nguyên Đán mang nhiều tầng ý nghĩa văn hóa và tâm linh sâu sắc đối với người Việt. Trước hết, đây là dịp để gia đình sum họp sau một năm làm ăn, học tập xa quê — dù bận rộn đến đâu, người Việt vẫn cố gắng về nhà đón Tết cùng ông bà, cha mẹ.

Về mặt tâm linh, Tết là thời điểm giao thoa giữa năm cũ và năm mới, giữa cõi âm và cõi dương. Người Việt tin rằng vào dịp Tết, tổ tiên sẽ về sum họp cùng con cháu, vì vậy việc cúng bái tổ tiên, dọn dẹp bàn thờ, thắp hương mời gia tiên về ăn Tết là nghi thức không thể thiếu.

Tết cũng mang ý nghĩa 'tống cựu nghênh tân' — tiễn đưa những điều không may mắn, xui xẻo của năm cũ, đón chào năm mới với hy vọng về sức khỏe, tài lộc, bình an. Đó là lý do vì sao có tục dọn nhà, trả nợ, xin lỗi và làm hòa trước Tết.

Ngoài ra, Tết còn là dịp giáo dục con cháu về đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', biết ơn ông bà tổ tiên, đồng thời gắn kết tình làng nghĩa xóm qua các hoạt động chúc Tết, thăm hỏi đầu năm.

Tết Nguyên Đán 2027 rơi vào ngày nào?

Tết Nguyên Đán 2027 (1/1/Đinh Mùi âm lịch) rơi vào Thứ 7, ngày 06/02/2027 dương lịch, còn 126 ngày nữa tính từ hôm nay. Xem chi tiết Tết Nguyên Đán 2027: giờ hoàng đạo, lịch âm ngày đó ›

1. Tết Nguyên Đán 202617/02/2026 · Thứ 3 · 1/1/Bính Ngọ âm lịch
2. Tết Nguyên Đán 202706/02/2027 · Thứ 7 · 1/1/Đinh Mùi âm lịch

Bảng hiển thị 2026–2027; ngày dương được quy đổi từ âm lịch theo múi giờ Việt Nam.

Phong tục Tết Nguyên Đán ở Việt Nam

Phong tục Tết Nguyên Đán gồm cúng ông Công ông Táo, gói bánh chưng, dọn nhà, chúc Tết, lì xì, xông đất và xuất hành đầu năm.

Phong tục Tết Nguyên Đán trải dài từ trước Tết đến hết những ngày đầu năm mới, mỗi hoạt động đều mang ý nghĩa riêng. Trước Tết khoảng một tuần, các gia đình làm lễ cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) để tiễn Táo Quân về trời báo cáo việc trong năm.

Sau đó là công việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa, sắm sửa mâm ngũ quả, hoa đào (miền Bắc) hoặc hoa mai (miền Nam), gói bánh chưng bánh tét — hoạt động gắn kết cả gia đình quây quần bên nồi bánh chưng đêm giao thừa.

Đêm 30 Tết (hoặc 29 nếu năm thiếu), gia đình làm lễ cúng giao thừa để tiễn năm cũ, đón năm mới. Sáng mùng 1, tục xông đất (người đầu tiên bước vào nhà) được xem là quan trọng, ảnh hưởng đến vận may cả năm.

Trong 3 ngày Tết, người Việt đi chúc Tết ông bà, họ hàng theo thứ tự 'mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy'. Tục lì xì (mừng tuổi) bằng phong bao đỏ dành cho trẻ em và người già cũng là nét đẹp không thể thiếu, mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, sức khỏe.

Ngoài ra còn có tục xuất hành đầu năm (chọn giờ, hướng tốt để ra khỏi nhà lần đầu), hái lộc đầu xuân tại đền chùa, và đi lễ chùa cầu an cho cả năm.

Mâm cúng Tết Nguyên Đán gồm những gì?

Mâm cúng Tết gồm mâm ngũ quả, bánh chưng/bánh tét, gà luộc, xôi, giò chả và các món ăn truyền thống theo từng vùng miền.

Xem chi tiết: Mâm cúng Tết Nguyên Đán ›

Văn khấn Tết Nguyên Đán

Văn khấn giao thừa và văn khấn mùng 1 Tết cần đọc trang trọng, thành tâm, thể hiện lòng biết ơn tổ tiên và cầu mong năm mới bình an.

Văn khấn ngày Tết Nguyên Đán gồm hai bài chính: văn khấn giao thừa (đọc vào đêm 30 Tết, cả lễ ngoài trời lẫn lễ trong nhà) và văn khấn mùng 1 Tết (đọc vào sáng mùng 1 khi thắp hương gia tiên).

Lễ giao thừa ngoài trời được thực hiện trước, nhằm tiễn quan hành khiển năm cũ và đón quan hành khiển năm mới cai quản. Nội dung văn khấn thường có phần kính lạy Ngọc Hoàng Thượng Đế, các vị thần linh, xin phù hộ độ trì cho gia đạo an khang trong năm mới.

Lễ giao thừa trong nhà là lễ cúng gia tiên, mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu. Văn khấn trong nhà thường có phần giới thiệu tên tuổi gia chủ, địa chỉ, lý do làm lễ (tống cựu nghênh tân), sau đó khấn mời các cụ tổ tiên nhiều đời về chứng giám, phù hộ.

Khi đọc văn khấn, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, thái độ trang nghiêm, đọc rõ ràng, thành tâm — không cần đọc thuộc lòng máy móc mà quan trọng là tấm lòng thành kính. Có thể tìm văn khấn chuẩn theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam tại các đền chùa hoặc sách văn khấn phổ biến.

Xem nguyên văn bài khấn Tết Nguyên Đán (có nút sao chép) ›

Nên cúng Tết Nguyên Đán vào giờ nào?

Cúng tất niên thường làm vào chiều 30 Tết (hoặc 29 nếu tháng Chạp thiếu), trước khi trời tối. Cúng giao thừa làm đúng thời khắc chuyển năm, khoảng 23h–0h30, mâm ngoài trời cúng trước, mâm trong nhà cúng sau.

Sáng mùng 1 cúng gia tiên khi cả nhà đã dậy, thường trong buổi sáng. Lễ hóa vàng tiễn ông bà thường vào mùng 3 hoặc mùng 4 (có nơi đến mùng 7). Nhiều gia đình chọn giờ hoàng đạo của từng ngày để cúng — xem trang theo năm để biết giờ hoàng đạo cụ thể của mùng 1.

Những điều nên và không nên làm

Nên làm

• Dọn dẹp, lau dọn bàn thờ và nhà cửa trước 23 tháng Chạp hoặc trước tất niên.
• Chọn người hợp tuổi xông đất nếu gia đình quan tâm; nếu không, chủ nhà có thể tự xông nhà.
• Chúc Tết, mừng tuổi ông bà, cha mẹ; lì xì trẻ nhỏ với lời chúc ngắn gọn.
• Đi lễ chùa, đình đầu năm theo phong tục gia đình, ăn mặc gọn gàng, kín đáo.
• Thăm hỏi họ hàng, làng xóm; giữ không khí hòa thuận, tránh cãi vã trong những ngày đầu năm.

Không nên làm

Ngày Tết nên kiêng quét nhà, vay mượn tiền bạc, làm vỡ đồ, cãi vã và mặc đồ màu đen trắng để tránh xui xẻo cả năm.

Người Việt quan niệm những gì xảy ra trong ngày đầu năm sẽ ảnh hưởng đến cả năm, vì vậy có nhiều điều kiêng kỵ được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Kiêng quét nhà, đổ rác trong 3 ngày Tết (đặc biệt mùng 1) vì sợ quét đi tài lộc, thần tài ra khỏi nhà.

Kiêng cho vay, mượn tiền bạc hoặc đòi nợ đầu năm vì được cho là sẽ khiến cả năm túng thiếu, nợ nần. Kiêng làm vỡ bát đĩa, gương, đồ vật vì tượng trưng cho sự đổ vỡ, chia ly trong gia đình, công việc.

Kiêng nói những từ xui xẻo như 'chết', 'mất', 'hết', kiêng cãi vã, khóc lóc trong ngày Tết vì sợ cả năm gặp bất hòa, buồn phiền. Kiêng mặc đồ toàn màu đen hoặc trắng (màu tang) vì được xem là không may mắn, nên ưu tiên trang phục màu sắc tươi sáng như đỏ, vàng, hồng.

Ngoài ra, người Việt còn kiêng người có 'vía nặng' xông đất đầu năm, kiêng ăn các món như mực, thịt chó, thịt vịt (một số vùng) vào đầu năm, kiêng xuất hành không xem giờ, hướng tốt xấu.