Rằm tháng 10 là ngày nào?
Rằm tháng 10 là ngày 15 tháng 10 âm lịch, còn gọi là Tết Hạ Nguyên. Đây là ngày cuối trong ba ngày "Nguyên" của năm: Thượng Nguyên (rằm tháng Giêng), Trung Nguyên (rằm tháng 7) và Hạ Nguyên (rằm tháng 10).
Ngày dương lịch của rằm tháng 10 đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng 11 đến giữa tháng 12 dương lịch. Ở nhiều vùng nông thôn, dịp này gắn với Tết cơm mới (Tết Thường Tân), có nơi làm vào mùng 10 tháng 10.
Rằm tháng 10, hay Tết Hạ Nguyên, là ngày 15 tháng 10 âm lịch, dịp người Việt cúng gia tiên, tạ ơn sau mùa gặt và cầu bình an.
Ở làng quê miền Bắc, dịp này thường đi cùng Tết cơm mới: nếp vụ mùa được thổi xôi, giã cốm để dâng cúng trước khi cả nhà cùng ăn.
Tóm tắt phong tục rằm tháng 10
- Cúng gia tiên, thổ công tại nhà (mâm chay hoặc mặn)
- Dâng cơm mới, xôi nếp mới, cốm nếu gia đình giữ tục cơm mới
- Đi lễ chùa cầu an
Nguồn gốc Rằm tháng 10
Tết Hạ Nguyên (rằm tháng 10) bắt nguồn từ quan niệm Tam Nguyên trong tín ngưỡng phương Đông, kết hợp với tục cúng cơm mới sau vụ mùa của cư dân trồng lúa.
Trong tín ngưỡng dân gian chịu ảnh hưởng Đạo giáo, một năm có ba ngày "Nguyên" ứng với ba vị quan: Thiên quan (rằm tháng Giêng), Địa quan (rằm tháng 7) và Thủy quan (rằm tháng 10). Rằm tháng 10 vì vậy được gọi là Hạ Nguyên, ngày cầu giải trừ tai ách.
Ở Việt Nam, rằm tháng 10 rơi vào lúc vừa gặt xong vụ mùa. Người nông dân lấy gạo nếp mới thổi xôi, làm cốm, nấu cơm mới dâng tổ tiên và Thần Nông để tạ ơn, nên dịp này còn gắn với tên Tết cơm mới.
Ngày nay ở thành phố, Tết Hạ Nguyên không còn lớn như xưa, nhưng nhiều gia đình vẫn giữ lễ cúng rằm tháng 10 như một trong các ngày rằm quan trọng trong năm.
Ý nghĩa Rằm tháng 10
Rằm tháng 10 mang ý nghĩa tạ ơn trời đất, tổ tiên sau mùa gặt và cầu bình an, giải trừ điều không may cho gia đình.
Với nhà nông, dâng những hạt gạo đầu vụ lên bàn thờ là cách tỏ lòng biết ơn tổ tiên và trời đất đã cho mùa màng, đồng thời cầu mong vụ sau thuận lợi.
Theo quan niệm Tam Nguyên, rằm tháng 10 là ngày cầu giải ách, nên nhiều người đi lễ chùa cầu an cho gia đình vào dịp này.
Đây cũng là dịp con cháu sum họp, cùng ăn bữa cơm mới, giữ nếp nhớ ơn cội nguồn của văn hóa lúa nước.
Rằm tháng 10 2026 rơi vào ngày nào?
Rằm tháng 10 2026 (15/10/2026 âm lịch) rơi vào Thứ 2, ngày 23/11/2026 dương lịch, còn 21 ngày nữa tính từ hôm nay. Xem chi tiết Rằm tháng 10 2026: giờ hoàng đạo, lịch âm ngày đó ›
- Rằm tháng 10 202623/11/2026 · Thứ 2 · 15/10/2026 âm lịch
- Rằm tháng 10 202712/11/2027 · Thứ 6 · 15/10/2027 âm lịch
Bảng hiển thị 2026–2027; ngày dương được quy đổi từ âm lịch theo múi giờ Việt Nam.
Phong tục Rằm tháng 10 ở Việt Nam
Phong tục rằm tháng 10 gồm cúng gia tiên, thổ công, dâng cơm mới hoặc cốm, đi lễ chùa cầu an và sum họp gia đình.
Phong tục phổ biến nhất là làm mâm cúng gia tiên và thổ công tại nhà vào ngày rằm; ở vùng làm nông, có nơi cúng thêm Thần Nông.
Ở miền Bắc, nhiều làng giữ tục cơm mới: lấy nếp vụ mùa thổi xôi, giã cốm, làm bánh dày để dâng cúng rồi mời họ hàng, hàng xóm cùng ăn. Một số dân tộc miền núi có lễ mừng cơm mới riêng theo nghi thức của dân tộc mình.
Các chùa thường tổ chức lễ cầu an trong dịp rằm, người dân đến dâng hương, phóng sinh hoặc làm việc thiện.
Mâm cúng Rằm tháng 10 gồm những gì?
Mâm cúng rằm tháng 10 có thể là mâm chay hoặc mâm mặn; điểm riêng là có xôi nếp mới, cốm hoặc gạo mới bên cạnh hương, hoa, trái cây.
Mâm cúng gia tiên rằm tháng 10 thường gồm hương, hoa tươi, đèn nến, trầu cau, nước sạch, rượu, một đĩa trái cây và xôi. Gia đình giữ tục cơm mới thường đặt thêm bát cơm nấu từ gạo mới, đĩa cốm hoặc bánh dày.
Mâm mặn hay dùng gà luộc, giò, canh, món xào như các ngày rằm khác. Mâm chay có thể gồm xôi, chè, các món rau củ, đậu phụ. Chọn mâm nào tùy điều kiện và thói quen của gia đình.
Không cần làm quá nhiều món; quan trọng là lễ vật sạch sẽ, tươm tất. Sau khi cúng xong cả nhà cùng thụ lộc.
Văn khấn Rằm tháng 10
Nên cúng Rằm tháng 10 vào giờ nào?
Lễ cúng rằm tháng 10 thường làm vào buổi sáng hoặc trưa ngày 15 âm lịch. Nhiều gia đình bận đi làm cúng từ tối ngày 14; dân gian quan niệm cúng sớm hơn ngày rằm vẫn được, không nên để sau ngày rằm.
Nếu muốn chọn giờ, có thể chọn một giờ hoàng đạo ban ngày của ngày rằm. Trang theo năm có sẵn giờ hoàng đạo của rằm tháng 10 năm đó.
Chuẩn bị Rằm tháng 10: việc gì, làm khi nào?
- Ngày 13–14 tháng 10Chuẩn bị gạo mới hoặc xôi gạo mới, hoa quả, mâm cúng gia tiên và thổ công.
- Sáng rằm hoặc tối 14Cúng gia tiên; nhiều gia đình nông thôn làm cơm mới mời họ hàng.
Rằm tháng 10 ở miền Bắc, miền Trung, miền Nam khác nhau thế nào?
| Miền Bắc | Miền Trung | Miền Nam | |
|---|---|---|---|
| Tên gọi | Tết cơm mới, Tết Hạ Nguyên | Rằm tháng 10 | Rằm tháng 10, lễ Ok Om Bok (người Khmer) |
| Món cúng | Xôi, cơm gạo mới, cốm | Xôi, chè | Cốm dẹp (Khmer), trái cây |
Mang tính khái quát; phong tục khác nhau theo từng địa phương và gia đình.
Những điều nên và không nên làm
Nên làm
- Dọn dẹp, lau bàn thờ gia tiên trước ngày rằm.
- Dâng gạo mới, cốm hoặc xôi nếp mới để tạ ơn sau mùa gặt, nếu gia đình giữ tục cơm mới.
- Đi lễ chùa cầu an cho gia đình, ăn mặc kín đáo.
- Sum họp ăn bữa cơm mới cùng ông bà, cha mẹ sau khi cúng.
Không nên làm
Rằm tháng 10 không có nhiều kiêng kỵ nghiêm ngặt; dân gian chủ yếu khuyên giữ lễ cúng tươm tất, tránh cãi vã và tránh sát sinh nếu đi chùa.
Theo quan niệm dân gian, không nên cúng sau ngày rằm, không dùng hoa quả giả, hoa héo hay đồ ăn ôi thiu trên mâm cúng.
Người đi lễ chùa nên ăn mặc kín đáo, không nói lớn, không chen lấn. Nhiều người kiêng sát sinh và ăn chay trong ngày rằm.
Đây là các quan niệm truyền thống, mức độ tin theo tùy mỗi gia đình.
Lỗi hay gặp
- Bỏ qua lễ vì nghĩ chỉ là rằm thường — với nhiều vùng nông thôn đây vẫn là lễ tạ mùa quan trọng.