Tết Đoan Ngọ là gì? Tết Đoan Ngọ 2027 ngày nào?

Tết Đoan Ngọ là ngày nào?

Tết Đoan Ngọ là ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm, còn gọi là Tết giết sâu bọ. "Đoan" là mở đầu, "Ngọ" là giờ Ngọ giữa trưa — thời điểm dân gian cho là dương khí mạnh nhất.

Ngày dương lịch của 5/5 âm lịch thay đổi theo năm, thường rơi vào khoảng cuối tháng 5 đến cuối tháng 6 dương lịch.

Nguồn gốc Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ (5/5 âm lịch) bắt nguồn từ tín ngưỡng nông nghiệp trừ sâu bọ giữa mùa hè, gắn với truyền thuyết Khuất Nguyên của Trung Hoa và biến thể riêng tại Việt Nam.

Tết Đoan Ngọ (còn gọi là Tết giết sâu bọ) diễn ra vào ngày 5/5 âm lịch — thời điểm giữa mùa hè, sâu bọ, dịch bệnh phát triển mạnh gây hại mùa màng và sức khỏe con người. Đây là nguồn gốc nông nghiệp cốt lõi của ngày lễ này tại Việt Nam.

Ở Trung Hoa, Đoan Ngọ gắn với truyền thuyết Khuất Nguyên — vị quan trung thần thời Chiến Quốc trầm mình xuống sông Mịch La để phản đối triều đình. Người dân thả bánh ú xuống sông để cá không rỉa xác ông, từ đó hình thành tục ăn bánh ú, đua thuyền rồng vào ngày này.

Tuy nhiên tại Việt Nam, Đoan Ngọ mang bản sắc riêng — không gắn với tích Khuất Nguyên mà chủ yếu là ngày diệt trừ sâu bọ trong cơ thể và mùa màng, với tục ăn rượu nếp, hoa quả chua vào sáng sớm giờ Ngọ (11h-13h) khi sâu bọ 'lộ diện' nhiều nhất theo quan niệm dân gian.

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ mang ý nghĩa trừ tà, diệt sâu bọ, bảo vệ sức khỏe giữa mùa hè và cầu mong mùa màng bội thu.

Tết Đoan Ngọ phản ánh trí tuệ dân gian trong việc phòng chống dịch bệnh mùa hè — thời điểm khí hậu nóng ẩm khiến sâu bọ, vi khuẩn phát triển mạnh, ảnh hưởng đến sức khỏe và mùa màng. Việc ăn rượu nếp, hoa quả chua vào sáng sớm được xem là cách 'tiêu diệt' ký sinh trùng trong cơ thể.

Ngoài ý nghĩa sức khỏe, Đoan Ngọ còn là dịp gia đình quây quần, cùng nhau thưởng thức các món ăn đặc trưng mùa hè như rượu nếp cẩm, mận, vải — tạo không khí ấm cúng giữa những ngày oi bức.

Với nông dân xưa, đây cũng là dịp cúng tạ ơn trời đất sau vụ mùa xuân hè, đồng thời cầu mong sâu bọ không phá hoại mùa vụ sắp tới, hướng đến một vụ mùa thu bội thu.

Tết Đoan Ngọ 2027 rơi vào ngày nào?

Tết Đoan Ngọ 2027 (5/5/2027 âm lịch) rơi vào Thứ 4, ngày 09/06/2027 dương lịch, còn 249 ngày nữa tính từ hôm nay. Xem chi tiết Tết Đoan Ngọ 2027: giờ hoàng đạo, lịch âm ngày đó ›

1. Tết Đoan Ngọ 202619/06/2026 · Thứ 6 · 5/5/2026 âm lịch
2. Tết Đoan Ngọ 202709/06/2027 · Thứ 4 · 5/5/2027 âm lịch

Bảng hiển thị 2026–2027; ngày dương được quy đổi từ âm lịch theo múi giờ Việt Nam.

Phong tục Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam

Phong tục Đoan Ngọ gồm ăn rượu nếp, hoa quả chua vào sáng sớm, tắm nước lá mùi và hái lá thuốc nam giữa trưa.

Phong tục nổi bật nhất của Tết Đoan Ngọ là ăn rượu nếp (cơm rượu) vào sáng sớm ngay khi thức dậy, trước khi đánh răng rửa mặt — theo quan niệm để rượu nếp 'ngấm' và tiêu diệt sâu bọ trong bụng hiệu quả nhất. Kèm theo đó là các loại quả có vị chua như mận, vải, xoài xanh.

Nhiều vùng miền Bắc có tục tắm nước lá mùi, lá bưởi, lá sả đun sôi vào trưa Đoan Ngọ để xông hơi, thanh lọc cơ thể, phòng ngừa bệnh tật mùa hè. Đây là bài thuốc dân gian kết hợp giữa vệ sinh và tâm linh.

Một phong tục đặc biệt khác là hái lá thuốc nam đúng giờ Ngọ (12h trưa) — người xưa tin rằng dược tính của cây cỏ mạnh nhất vào thời điểm này trong ngày Đoan Ngọ, nên các loại lá như ngải cứu, lá mùi, lá bưởi được hái để phơi khô dùng dần.

Ở một số địa phương miền Trung, miền Nam còn có tục nhuộm móng tay móng chân bằng lá móng (henna) cho trẻ em, hoặc đeo túi thơm ngũ sắc để trừ tà, xua đuổi côn trùng.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ gồm những gì?

Mâm cúng Đoan Ngọ gồm rượu nếp, các loại quả vị chua (mận, vải, xoài xanh), bánh ú tro và xôi chè tùy vùng miền.

Mâm cúng Tết Đoan Ngọ đơn giản hơn nhiều so với Tết Nguyên Đán, tập trung vào các món mang tính biểu tượng 'diệt sâu bọ'. Thành phần chính không thể thiếu là rượu nếp (cơm rượu) — có thể là nếp cẩm hoặc nếp trắng tùy vùng.

Trái cây theo mùa hè với vị chua được ưu tiên: mận, vải, xoài xanh, dưa hấu. Đây không chỉ là món cúng mà còn là món ăn trực tiếp của cả gia đình vào sáng Đoan Ngọ.

Tùy vùng miền, mâm cúng có thể thêm bánh ú tro (bánh gio) — loại bánh làm từ gạo nếp ngâm nước tro, gói lá, có vị thanh mát; hoặc chè trôi nước, chè kê ở một số địa phương miền Trung.

Văn khấn Tết Đoan Ngọ

Văn khấn Đoan Ngọ đọc vào sáng 5/5 âm lịch khi cúng gia tiên, thể hiện lòng thành kính và cầu mong sức khỏe, mùa màng thuận lợi.

Văn khấn Tết Đoan Ngọ được đọc khi gia chủ bày mâm cúng gia tiên vào sáng ngày 5/5 âm lịch, thường sau khi đã ăn rượu nếp, hoa quả theo phong tục. Nội dung khấn nêu rõ ngày tháng, họ tên gia chủ, địa chỉ, lý do cúng lễ nhân Tết Đoan Ngọ.

Bài khấn thường có phần kính lạy các vị Tôn thần, Thổ Công, gia tiên tiền tổ, cầu xin phù hộ cho gia đình mạnh khỏe, tránh được dịch bệnh, sâu bọ mùa hè, công việc làm ăn thuận lợi.

Gia chủ có thể đọc văn khấn theo sách cổ truyền hoặc khấn nôm bằng lời của mình, miễn giữ được sự trang nghiêm, thành tâm khi thực hiện nghi lễ.

Nên cúng Tết Đoan Ngọ vào giờ nào?

Lễ cúng Tết Đoan Ngọ thường làm vào buổi sáng sớm mùng 5 tháng 5, sau đó cả nhà ăn rượu nếp, hoa quả để "giết sâu bọ".

Theo quan niệm dân gian, giờ Ngọ (11h–13h) là thời điểm quan trọng nhất trong ngày, nên nhiều gia đình cúng trước hoặc trong giờ Ngọ và hái lá thuốc vào khung giờ này.

Những điều nên và không nên làm

Nên làm

• Ăn rượu nếp, hoa quả chua (mận, vải) vào buổi sáng theo phong tục.
• Hái lá ngải cứu, lá mùi, lá bưởi vào giờ Ngọ để nấu nước tắm hoặc phơi khô.
• Dâng mâm cúng gia tiên đơn giản gồm rượu nếp, hoa quả, bánh tro (bánh ú).
• Ăn uống vừa phải, đặc biệt với trẻ nhỏ và người lớn tuổi khi ăn rượu nếp.

Không nên làm

Ngày Đoan Ngọ dân gian kiêng để trẻ nhỏ ra ngoài đúng giờ Ngọ, kiêng cắt tóc và tránh làm việc đại sự vào giữa trưa 5/5 âm lịch.

Dân gian quan niệm giờ Ngọ ngày 5/5 âm lịch là thời điểm dương khí cực thịnh, do đó một số nơi kiêng để trẻ nhỏ, người già ra ngoài trời nắng gắt vào đúng giữa trưa để tránh cảm nắng, ốm đau.

Có tục kiêng cắt tóc, cắt móng tay vào đúng ngày Đoan Ngọ ở một số địa phương, vì cho rằng dễ 'cắt mất' vận may hoặc sức khỏe. Đây là quan niệm dân gian mang tính địa phương, không phổ biến toàn quốc.

Ngoài ra cũng có tục kiêng khởi sự việc lớn (khai trương, ký hợp đồng, cưới hỏi) đúng ngày Đoan Ngọ ở một số vùng do quan niệm đây là ngày 'giết sâu bọ', không phải ngày khởi sự may mắn — tuy nhiên quan niệm này không thống nhất giữa các vùng miền.